Kadının yumurtalıkları uyarıldıktan sonra yumurtalar toplanır.
Erkeğin spermleri ile aynı kaba konarak döllenmeye bırakılır.
Oluşan embryolar kadının rahimine 2-3 gün içinde yerleştirilir.
Tüp bebek işlemi, tüplerin tıkalı olduğu, erkek infertilitesinde
ve önceki başarısız IUI denemeleri sonrası tercih edilir.
Yumurtalıklar yumurta elde etmek için uyarılır. Önce
gonadotropin salgılayıcı hormon (GnRH) analoğu 8-10 gün verilir.
Sonrasında günlük human menapozal gonadotropin (HMG) veya
follikül uyarıcı hormon (FSH) enjeksiyonu ile yumurtalıklarda
çok sayıda follikül gelişimi sağlanır. Yaklaşık 8 gün sonrasında
ultrason ile folliküllerin sayısı ve büyüklüğü ölçülür. 1-2
follikül 18 mm çapa ulaştığında human korionik gonadotropin
enjeksiyonu yapılır. Yumurta toplama işlemi 36 saat sonraya
planlanır.
Yumurtalar transvajinal ultrason eşliğinde toplanır. Ultrason
folliküllerin görüntülenmesine ve iğnenin follikül içine doğru
itilerek içinde yumurtayı içeren sıvının aspire edilmesine
yardımcı olur. Sıvı laboratuvar personeli tarafından incelenir
ve yumurta bulunursa inkübatöre konulur. Bu işlem tüm
folliküller için yapılır. Yumurta toplama işlemi sırasında ya da
hemen sonrasında erkekten alınan menide en kaliteli spermlerin
ayrımı yapılır. Yumurta toplamadan yaklaşık 5 saat sonra yumurta
ve sperm aynı kapta inkübatöre yerleştirilir. Ertesi gün
yumurtalar normal döllenmenin olup olmadığın araştırılması için
incelenir. Döllenmiş yumurtalar inkübatörde embryo oluşması için
bırakılır. Yumurta toplamadan 2-3 gün sonra özel bir kateter
aracılığıyla embryolar kadının rahmine yerleştirilir. Takip eden
üç hafta hormon tedavileri verilir, sonrasında gebelik testi
yaptırılır. Transferi yapılmayan embryolar dondurularak sonraki
uygulamalar için ayrılır.
Tek bir spermin direk olarak yumurtanın sitoplazması içine
enjekte edilmesidir. Şiddetli erkek infertilitesi ve önceki
konvansiyonel tüp bebek işlemlerinde zayıf veya tam döllenme
kusuru olan hastalardaki tedavi seçeneğidir. Yumurtalar aynı tüp
bebek işleminde olduğu gibi uyarılır. Yumurtaların dışındaki
hücreler soyularak bir damlacık içine yerleştirilir ve sperm de
başka bir damlacığa yerleştirilir. Sperm ejakülasyon ile veya
şiddetli durumlarda testisten veya epididimden mikrocerrahi
teknikleri ile elde edilebilir. Yumurta, tutucu pipet ile
sabitlenir. Mikroenjeksiyon pipeti ile bir sperm aspire edilir
ve dikkatlice yumurtanın sitoplazmasına enjekte edilir. Bu işlem
tüm yumurtalara yapılır. Yumurtalara daha sonra inkübatöre
yerleştirilir ve ertesi sabah döllenme açısından kontrol edilir.
Döllenmiş yumurtalar daha sonra 24-48 saat daha gelişmeye
bırakılır. Sonrasında ince kateterle rahim içine yerleştirilir.
Sonraki iki hafta içinde hormonal destek tedavisi geliğin devamı
için verilir.
Mikrocerrahi epididimal sperm aspirasyonu (MESA)
Testiküler sperm ekstarksiyonu (TESE)
MESA epididimden spermin aspirasyon ile elde edilmesidir. TESE
testisten biopsi ile spermin elde edilmesidir. Sperm genital
yolda düzeltilemeyen bir hasar sonucu ilerleyemediğinde
mikrocerrahi teknikle epididimden veya testisten elde
edilebilir. Doğuştan vas deferens yokluğunda (CAVD) diğer
endikasyondur. Kadının yumurtaları toplandığı zaman içinde erkek
ufak cerrahi bir işlem geçirir. TESE/MESA işleminde elde edilen
testis dokusunda/epididim sıvısında sperm hücreleri aranır.
Varlığında ICSI ile yumurtalara enjekte edilir.
Sperm dondurma ve çözme
Sperm, erkek örnek vermesi istenildiğinde güçlük çıkacağı
durumlarda dondurulur. Eğer sperm mikrocerrahi teknikleri ile
elde edilmişse fazla sperm invazif işlemi tekrarlamamak için
dondurulur. Kanser nedeniyle kemoterapi ya da radyoterapi
planlanan hastalarda sperm dondurulabilir. Masturbasyon,
testiküler biopsi veya mikrocerrahi epididimal sperm aspirasyonu
ile elde edilen sperm krioprotektan ile birlikte ince pipetlerde
sıvı nitrojen içine -196ºC sıcaklıkta konulur. Bu istenilen
zamanda çözülerek krioprotektan ayrılarak yardımcı üreme
işlemleri için kullanılabilir.
Embryo dondurma
Sıvı nitrojen içinde ileri tarihte kullanılmak üzere embryoların
dondurulmasıdır. Embryo transferi sonrası arta kalan embryolar
dondurularak saklanır. Eğer hasta gebe kalamazsa sonraki
denemelerde bunlar çözünerek transfer edilebilir. Fazla
embryolar krioprotektan ile beraber çubuklara aspire edilir ve
yavaşça -196ºC ye dondurularak sıvı nitrojene konulur. Embryo
tranferi planlandığında tranfer gününden bir gün önce ya da
transfer günü bunlar çözünür ve yaşam ve gelişmeleri
değerlendirilir; sonrasında transfer gerçekleştirilir.
Yorumlar
