Tedavi araştırma safhasında bulunan nedene bağlı olarak
yumurtlamayı sağlamak için hormon uygulanmasından cerrahi
müdahaleye veya tüp bebek gibi yardımcı üreme tekniklerine kadar
değişebilir.
1. Yumurtlama problemleri
Kısırlık nedeniyle doktora başvuran kadınların yaklaşık %
20’sinde yumurtlama problemi vardır. Kadın üreme fonksiyonları
bazı hormon bezleri tarafından salgılanan hormonlarla kontrol
edilir. Bu bezlerden beyin sapında bulunan iki tanesi FSH ve LH
hormonları yumurtlamanın oluşmasında temel rol oynarlar. Bu
bezlerdeki hormon salınımındaki bozukluklar yumurtlama
problemlerine yol aça rlar. Bu durumda yumurtlama çeşitli
ilaçlarla (Klomifen, Pergonal Humegon, Metrodin) uyarılmalıdır.
Yumurta gelişimi kandaki hormon seviyeleri ve ultrasonla takip
edilerek, yumurtlama için uygun zaman tayin edilebilir. Bazı
durumlarda yumurtanın çatlaması çeşitli ilaçlarla (Profazi,
Pregnyl) sağlanabilir. Döllenme için en uygun zaman böylece
belirlendikten sonra çifte ilişki önerilebileceği gibi halk
arasında aşılama diye anılan spermlerin yıkanması sonrası rahim
içine yerleştirilmesinden ibaret olan inseminasyon da
yapılabilir.
2. İnseminasvon tedavisi
İnseminasyon daha çok rahim ağzına ait problemlerin bulunduğu,
sperm sayısında ve hareketliliğinde hafif bozuklukların
bulunduğu veya çifte ait hiçbir problemin bulunamadığı
açıklanamayan kısırlık durumlarında uygulanmaktadır.
İnseminasyon için erkekten alınan sperm sıvısı laboratuvar
koşullarında çeşitli yıkama işlemlerine tabi tutularak sperm
hücreleri dışındaki tüm sıvılarından arındırılmakta, sperm
hücreleri çok az bir sıvı içinde konsantre edilmekte böylece
sayı hareketlilik oranı artırılmaktadır. Daha sonra bu sıvı ince
bir kateter yardımı ile rahim ağzından geçirilerek doğrudan
rahmin içine verilmektedir. Bu tedavi rahim ağzından salgılanan
mukusun spermin rahim içine geçişini engellediği durumlarda en
iyi sonucu vermektedir. İnseminasyon ayrıca nedeni açıklanamamış
kısırlık olgularında ve hafif erkek kısırlığı olgularında da
daha düşük başarı oranları ile kullanılmaktadır.
En yüksek gebelik oranlarının ilk üç uygulamada olduğu altı
uygulamadan sonra gebelik şansının çok düşük olduğu
gösterilmiştir. Uygun koşullarda yapılmış üç inseminasyon
sonrası yardımcı üreme tekniklerine geçilmesi düşünülebilir.
Özellikle nedeni açıklanamayan kısırlık olgularında çiftlerin
yaklaşık yüzde 25'inde tüp bebek uygulanmasında spermden veya
yumurtadan kaynaklanan bir döllenme bozukluğu görülmektedir.
İnseminasyon tedavisi ile gebelik şansı altı uygulama sonucu
yaklaşık olarak yüzde 30 civarındadır Yumurtlama yokluğu
ilaçlara yanıt vermediği bazı durumlarda yumurtalık yetmezliğine
bağlı olabilir. Tedavisi olmayan
bu durumda tek çözüm ülkemizde uygulanmasına izin verilmeyen
yumurta veya embryo bağışıdır.
3. Yardımcı üreme teknikleri
Erkek ve kadın üreme hücrelerinin doğal yollardan bir araya
gelemediği durumlarda daha ileri tekniklere başvurmak
gerekmektedir. Bu tekniklerin çoğunda kadının yumurtaları
ultrason kontrolünde bir iğne ile emilerek vücut dışına
alınmaktadır. Bu amaçla çeşitli ilaçlarla aynı anda birçok
yumurtanın gelişmesi sağlanmakta ve uygun koşullarda 20'den
fazla yumurta hücresi elde edilebilmektedir. Sperm elde edilmesi
ise çoğu zaman çok daha kolaydır ancak menisinde sperm
bulunmayan erkeklerde spermleri yumurtalık kanalından veya
doğrudan yumurtalıklardan elde etmek için cerrahi işlemlere
gerek duyulmaktadır.
Yorumlar
