ÇOCUKLARDA SOLAKLIK

			Okunma
			619

Solyanlılığın nereden kaynaklandığı konusu, bilimin halâ çözemediği sırlar arasında yer almaktadır. Bugüne kadar yapıla gelmiş araştırmalardan, uygulanan test ve anketlerden çıkan sonuçlar; şu an için kesin bir yargıya varabilmek için yeterli görünmemektedir.

Bir çocuğun tercih ettiği el, gözlem ya da soru yoluyla yaptığı işler için hangi elini kullandığına bakılarak saptanabilir. Yetenek asimetrisi ise, sağ ve sol ellerin ayrı ayrı ve aynı anda hareketinin özel bir test düzeneği içinde ölçülmesi ile saptanabilir. Sağ elini tercih edenler sağ ellerini daha becerikli kullanmaktadırlar. Bu ilişki yazma gibi karmaşık işlerde daha belirgindir. El sıkma yada bir dinamometreyi sıkma gibi davranışlarda ise bu belirginlik oranı düşmektedir.El tercihi ile hemisfer işlevleri arasındaki ilişkinin daha belirgin hale getirilmesi için,öncelikle el baskınlığının tanımlanması gerekmektedir. Bir elin, diğerine oranla,gözlenebilir biçimde bir güç farkının olmadığı bir durumda, diğer ele göre belirgin bir beceri farklılığı göstermesi el baskınlığı olarak tanımlanabilir. El tercihi ilk olarak 1-1,5yaşlarında ortaya çıkmaya başlar.Yeni doğan döneminde yatarken başını ne tarafa döndürdüğü ipucu olabilir. Ancak durum üç yaşta yerleşir ve sekiz yaşlarında kesinleşir. Bu korpus kallosum’un miyelinizasyonu ile ilgilidir. Korpus kallosumun işlevsel duruma geçmesi, bir hemisferin diğeri ile ilişkisini sağlar ve bazı işlevler için bir hemisferin diğerinin üzerinde üstünlük kurmasına yol açar. El baskınlığına göre;sağlaklık, solaklık ve her iki eli kullanabilme görülmektedir.El tercihi üzerinde etkili olan pek çok etmen vardır. Bu etmenlerin, genetik ve genetik olmayan olmak üzere iki başlık altında toplandığı görülmektedir. Genetik olmayan etmenler; mevsim, gebelik süreci, yaş,doğuma ilişkin özellikler, kültürel ve etnik farklılıkları içermektedir.
Beyin asimetrisi 30. haftadan başlayarak oluşmaktadır. Gebelik süresince annenin beslenmesi, radyasyona maruz kalması,madde ve alkol kullanması solak bebek doğurma olasılığını artırmaktadır. Doğumda anne yaşı 20 yaş altı ve 30 yaş üstü olan kişilerde solaklık oranı artmaktadır. Bu durum,düşük doğum ağırlıklı bebek doğurma oranının artması ile ilgili olabilir, çünkü düşük doğum ağırlıklı bebeklerde solaklık oranı fazladır.Gebelikte fetal testosteronun el tercihi üzerine etkisi olduğu düşünülmektedir.Testosteron yüksekliğinde solaklık artmaktadır.Erkek çocuklarda ve ikizlerde solaklığın sık görülmesi testosteron yüksekliğine bağlanabilir. Doğum stresi ve doğumda karşılaşılan sorunlar da solaklıkta etken olabilir.Bazı çalışmacılar, sol hemisferin sağ hemisfere göre daha fazla oksijene gereksindiğini ve zedelenmelere daha yatkın olduğunu bu nedenle oksijenin yeterli olmadığı doğum sürecinde solaklığın oluştuğunu ileri sürmektedir.

DÜNYA NÜFUSUNUN YÜZDE 10'U SOLAK

Dünya nüfusunun yüzde 10'u solaklardan oluşuyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Üner Tan'ın araştırmasına göre Türkiye'de sağ elini kullananların oranı yüzde 66.1, iki elini kullanabilenlerin yüzde 29.4, solakların yüzde 5.5.

Solaklık, erkeklerde daha fazla görülüyor. Ancak annesi solak olan çocukların solak olma ihtimalleri daha fazla. Yine bir araştırmaya göre prematüre bebeklerin yüzde 54'ü, tek yumurta ikizlerinin yüzde 18'inde ikizlerden biri solak.

Solaklar, ellerini, ayaklarını, gözlerini ve kulaklarını 'farklı yönde' kullandıkları için daha sakar oluyorlar, hatta daha erken ölüyorlar. Soldan sağa değil, sağdan sola doğru işleyen bir dünyada yaşamaları gerekiyor. Küçük yaşlardan itibaren kendilerine uygun olmayan aletleri kullanıyorlar.