Böbrek ve idrar yolu taşları metabolik, hormonal ve ürolojik nedenlere bağlı idrar içerisinde bulunan protein ve lipidlerle karışmış kristalize sert taşımsı kitlelerdir. Erişkinlerde bide 3-10 arasında görülür. Çocukluk çağında ise yurt dışında yapılan çalışmalarda 3000 de 1 ile 7500 de 1 arasında olduğu bildirilmektedir. Erkek çocuklarda kızlara oranla daha fazla rastlanmaktadır.
Türkiye üriner sistem taş hastalığının diğer ülkelere göre daha sık rastlandığı bir ülkedir. Metabolik bozukluklara bağlı olarak bazı maddelerin idrardaki yoğunluğunun artması veya taş oluşumunu önleyici maddelerin ( sitrat ve pirofosfat ) yoğunluğunun azalması sonucunda oluşan taşlar metabolik taşlardır. Bu grupta en sık yüksek idrar kalsiyum atılımına bağlı kalsiyum taşları (kalsiyum oksalat, kalsiyum fosfat) görülmektedir ve Türk çocuklarında en sık görülen taş türüdür. Ayrıca ülkemiz çocuklarında diyetle fazla miktarda tahıl ve pirinç tüketiminin yanı sıra, et tüketiminin azlığına bağlı olarak amonyum asit üratdan oluşan taşlarda diğer ülke çocuklarına göre daha fazla görülmektedir. Ancak çocukluk çağı taş sıklığı yönünden yönünden ülkemiz genelini yansıtan veriler kısıtlıdır. Ankara yöresindeki okul çocuklarında yapılan bir taramada prevalansı % 0.8 olarak saptanmıştır.
Çocuk Taş Hastalığının Bulguları
Taş hastalığının klasik bulguları karın, böğür veya yan ağrısı, renal kolik, mikroskopik veya makroskopik hematüri ve idrar yolu enfeksiyonudur. İlk bulgu olarak okul çağındaki çocuklarda böğür ağrısı daha sık iken, süt çocuğu döneminde huzursuzluk ve idrar yolu enfeksiyonu daha sık rastlanmaktadır.
Çocukluk Çağı Taş Hastalığının Önemi
Çocukluk çağı taş hastalığını erişkinlerden ayıran en önemli neden çocuklarda taş hastalığının klasik bulgularının yetişkinlerdeki gibi belirgin olmaması, geç tanı konulması ve kronik piyelonefrit ve böbrek yetmezliğine varan sonuçlara yol açabilmesidir. Bu nedenle erken tanı son derecede önemlidir.
Çocuklarda Taş Hastalığına Yönelik Tanısal İncelemenin Önemi
Erişkinlerde pek gerekmese de taş hastası çocuklarda metabolik çalışmaların yapılması gerekmektedir. Özellikle hiperkalsiüri, hipositratüri ve hiperokzalürinin araştırılması tedavide ve taşın tekrarlamasının önlenmesinde de faydalıdır. Bu nedenle taş hastalığına yönelik tanısal incelemelerde idrar sitrat ve okzalat düzeylerinin mutlaka bakılması, patalojik saptandığında ise tedavisinin düzenlenmesi taşın tekrarlamasını önlemede büyük önem taşımaktadır.
Çocukluk Çağı Taş Hastalığının Tedavisi
Böbrek ve idrar yolları taşlarının tedavisi yetişkinlerde olduğu gibi taşın büyüklüğü, yeri, cinsi ve tıkanma yapıp yapmadığına bağlı olarak değişir.
Çocuklarda 3-4 mm çapından küçük taşlar genellikle kendiliğinden düşerler. Bu nedenle herhangi bir girişim gerektirmezler. Ancak belli bir süre düşmezlerse veya tıkanma yaparlarsa girişim gerekir.
Daha büyük taşlara ise yerine ve büyüklüğüne göre tedavi açık veya kapalı cerrahi, taş kırma veya ilaç tedavisi olabilir.
idrar içerisinde bulunan protein ve lipidlerle karışmış kristalize sert taşımsı kitlelerdir. Erişkinlerde bide 3-10 arasında görülür. Çocukluk çağında ise yurt dışında yapılan çalışmalarda 3000 de 1 ile 7500 de 1 arasında olduğu bildirilmektedir. Erkek çocuklarda kızlara oranla daha fazla rastlanmaktadır. 
Yorumlar
